دوبیتی زیبا از سوته دل(1)                          امیر

غزلهای عاشقانه عارفانه(غزلی است که ظاهرا عاشقانه است

اما معنی عارفانه هم می دهد)گرچه از قرن ششم توسط سنایی

شروع شد و درقرن هشتم با حافظ به اوج رسید.اما دوبیتی های

عاشقانه عارفانه از قرن چهارم در اشعار  باباطاهر  وجود  داشنه

 است.از جمله دوبیتی زیر:

     چه خوش بی مهربونی هر دو سر بی

                           که یک سر مهربونی دردسر بی

     اگر  مجنون  دل  شوریده ای   داشت

                           دل  لیلی  از  او  شوریده تر  بی

معنی عاشقانه این دوبیتی که پیداست.درحدیث داریم که خداوند

عاشق انسان است.بنابراین از نظر عرفانی یعنی مثل لیلی که

عاشق ترازمجنون بود.چون خداوندعاشق مخلوقش انسان است

بجاست انسان هم بیشتر عاشق خداوند باشد.

 

طنز(۱۶) گفتگوی لر با خدا(2)                                 داراب افسر بختیاری

     ای که روزین همه خلق ز انبار تنه

                             آسمون و زمین  کرده ی   کردار تنه

     ای همه او که بدریا چنو هی موج ایزنه

                             چکه ای  از  کرم  اور  گهربار   تنه

     آنچه فردوسی و سعدی و نظومی گدنه

                             ای همش  از  اثر  طبع  درر بار  تنه

     ه  حکیمی که دوا داد و مریضش خو آبی

                             ای  دوایل  همه   ا  قیطی  عطار  تنه

     گدیه روز قیومت ز لر مو ایخوام حساب

                             لر چه داره تو چه دادیش چه بدهکار تنه

     کر یارو که تو ماشین سواریش دادی

                             منکر  بیدنته   لر  خو   طرفدار   تنه

     افسر ای فخر بسه سی تو که بعد از مرگت

                             نوم  لر  تا  به  ابد  زنده به اشعار تنه

   مناجات سوته دل(۱)                     امیر

تصویر سازی یکی از هنرهایی است که از عهده ی شاعران

 توانا بر می آید بارها دیده شده که اول تا آخر یک دو بیتی

حتی یک غزل را که می خوانیم یک مطلب تکرار می شود.

تصویر ندارد یا یک تصویر بیشتر ندارد.اما باباطاهر از آن

شاعرانی است که در این هنر قدر است.در این  دوبیتی

مناجات  چهار  تصویر می بینیم. ببینید چقدر زیباست.

 

دلا پوشم زعشقت جامه ی نیل   (ای دل من برای عشق تو به معبود جامه

                                                                                   سیاه میپوشم)

نهم داغ غمت چون لاله بر دیل     (داغ غمت را مانند گل لاله بر دل می نهم)  

 

 دم از مهرت زنم همچون دم صبح(من برای عشقت نفس میکشم همانطور

                                                                   که صبح بدلیل عشق معبود می دمد)

 وزان   دم   تا   دم  صور   سرافیل(نفس کشیدن برای عشق خدا تا زمانی که

                                     اسرافیل  در صور بدمد((همیشه تا ابد))ادامه دارد)      

                                     سوته دلان                         بابا طاهر

نوای  ناله   غم  اندوته   ذونه     (صدای ناله را آدم غمگین میداند یعنی چه)

عیار قلب و خالص بوته ذونه      (میزان خالص و ناخالصی را بوته آزمایش تشخیص میدهد)

بیا  سوته  دلان  با هم  بنالیم     (ای دلسوخته ها بیایید باهم ناله سر دهیم)

که قدرسوته دل دل سوته ذونه (که قدر دلسوخته را فقط دلسوخته میداند)

                      ---------------------

بیا  سوته دلان  گرد هم  آییم   (دلسوخته ها بیایید دور هم جمع شویم)

سخن ها واکریم غم وانماییم   ( با هم سخن بگوییم از غمهایمان )

ترازو  آوریم غمها  بسنجیم      (ترازو بیاوریم غمهایمان را وزن کنیم)

هرآن سوته تریم وزنین ترآییم  (هر کدام دلسوخته تریم سنگین ترمیشویم)