تکرار ضرب المثل های زیبای باباطاهرعزیز

توضیح یک دوبیتی زیبا از باباطاهر(3)

                                        ضرب المثل(۱)

یک ضرب المثل که از اشعار باباطاهر استخراج شده است این است «خوشا

اونون که هر از نر ندونن»به روایتی هم گفته شده«خوشا اونون که هر از

برندونن» واین درموقعی بکارمی رود که مشکلی برای دوستانی یا خانواده

ای بوجود آمده همه درتلاطم وتلاش رفع مشکلند یکنفردراین بین این مشکل

را درک نمی کند و چون در جریان نیست بی خیال است و بقیه با دیدن او

می گویند:خوشا اونون که هرازنر ندونن!اما باباطاهر این سخن را به قصد

دیگری در شعر آورده است و می گوید:انسان هرچه بیشتر بداند مسئولیتش

نسبت به خدا بیشتر است و اگر کمتر بداند کمتر است.«لایکلف الله نفساً

 الاّ وسعها» این جمله هرازنر ازکجا بوجود آمده یک توضیحش این است

که می گویند در درس اول قرآن عزیزمان ابتدا باید جمله بسم الله الرّحمن

الرّحیم را یاد بگیریم برای اینکه این جمله صحیح ادا شود حتما باید تشدید

الرّحمن و الرّحیم گفته شود که اگر گفته نشد به عربی درست گفته نشده

و اشکال تجویدی دارد وزمانی این صورت می گیرد که دوکلمه هر و نر

درجمله شنیده شود.البته با تمرین وبا قرائت این موضوع بیشتر با مفهوم

است.وباباطاهردراین شعرمی گوید:خوش به حال آنهایی که سواد ندارند

که نه خطی را می نویسند و نه می خوانند و در روز قیامت هم به دلیل

ندانستنشان خداوند آنها را بازخواست نمی کند وارد بهشت می شوند

آهو می چرانند اگرچه دراین دنیا بیسواد بودند یا حتی خرمی چراندند:

       خوشا اونون که هر از نر ندونن

               نه خطی وانویسند و نه خونن

     چو فردا دادخواهان داد خواهند

               ز خرها وارهند آهو چرونن

اما در باره توضیح دیگرجمله هر از بر می گویند بعضی ازحیوانات که

اهلی ترند با گفتن«هر» به آنها،آنها حرکت می کنند و پس می روند اما

بعضی از آنها که چیزی نمی فهمند هرچه«هر»بگویی حرکت نمی کنند

و پس نمی روند که به آنها می گویند هر از بر نمی دانند. و این دوبیتی

با روایتی دیگر هم است که به جای هر و نر- هر و بر گفته شده است

ودرهمین دوبیتی مفهوم هروبرندانستن بازهم همان مفهوم هیچ ندانستن

و بی اطلاع و نادان بودن را می دهد.:

     خوشا آنان که هر از بر ندانند

               نه حرفی وانویسند و نه خوانند

     چو مجنون سر نهند اندر بیابان

               از این گو. گل روند آهوچرونند